| haven |
![]() |
![]() |
![]() |
HENK DESSENS
|
Geboren: 1955 in Vlaardingen Functie: directeur collecties bij het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam |
| Henk studeerde van 1973-1980 sociaaleconomische geschiedenis te Leiden en werkte van 1981-1991 bij het Maritiem Museum
Prins Hendrik te Rotterdam. Vanaf 1991 tot heden werkte hij eerst als
conservator, tegenwoordig als directeur collecties bij het Nederlands
Scheepvaartmuseum Amsterdam. Zeilen leerde Henk bij de Zeeverkennersgroep Sint Paulus te Leiden. Van 1978-1980 bracht hij een oude westlander onder zeil, vanaf 1982 de hagenaar Heiltje. Enkele van zijn nevenfuncties e.d.: initiatiefnemer en een van de oprichters van de Stichting Historische Haven Leiden, lid van diverse schouwcommissies van museumhavens, adviseur van de Stichting Museumwerf Vreeswijk, lid Raad van Toezicht Visserijmuseum Vlaardingen, bestuurslid Ecomare/Maritiem-en Juttersmuseum/Oudheidkamer Texel, bestuurslid Werkspoormuseum. |
BOEKEN
![]() |
1991 -De Hazenbergmodellen: scheepsmodellen van twee Groninger binnenschippers vertellen het verhaal van de zeilende binnenvaart tussen 1880 en 1940 Hollandia
Baarn ISBN: 90 6410 14 2 Inhoud: Een boek over de Collectie Hazenbergmodellen in het Maritiem Museum Prins Hendrik te Rotterdam, met veel foto’s van Theo Kampa. |
![]() |
2007 - Nederlandse zeilende binnenvaart 1880-1950 De Alk ISBN: 978 90 6013 287 6 Inhoud: Een bundeling van lezingen en artikelen van de auteur, over turfschippers en eigen-handelsvaart, steenschippers op de grote rivieren, wilde-vaartschippers, schipperij in het Groene Hart en scheepswerven en scheepmakerijen. |
|
2007 - Zeilschip Alida 1907-2007. De unieke geschiedenis van een Overijsselse leunder, De Walburg Pers ISBN 978 90 5730 491 0 Inhoud:
Geschiedenis van een charterschip dat behoort tot een zeldzaam
scheepstype en van de
schippersfamilies die ermee voeren. Co-producties 1988 – Scheepsrestauratie: met alle restauratietekeningen van de hasselteraak Annigje, met John Springer, Bart Vermeer, De Boer Maritiem Houten
Inhoud:
De geschiedenis en de restauratie van de hasselteraak Annigje door het
Maritiem Museum Prins Hendrik in Rotterdam. 1988
- ‘De kraak’ en ‘De Westlander’, in: Inhoud:
Het boek beschrijft de belangrijkste typen van Nederlandse
binnenvaartschepen van voor 1940. 1989 - ‘Private initiative and the preservation of
traditional craft in the Inhoud:
Tekst van een lezing over het restaureren van varend erfgoed in
Nederland met speciale aandacht voor de belemmeringen door de overheid. 1990
- De scheepswerven ‘St. Joris’ en ‘De Naarstigheid’ van De Jong,
Kortlandt en Anthony, 1817-1911, in: Rotterdams
Jaarboekje 1990, 259-277 Inhoud:
Geschiedenis van scheepswerven aan de Zalmhaven te Rotterdam, waar
zeilschepen voor de grote vaart werden gebouwd. 1991
- ‘De inventaris van de aak ‘Alles heeft een tijd’(1914), in: R.
Reinders (red) Scheepsuitrusting
en scheepsinventaris, 5e Glavimans symposium, Amsterdam Inhoud:
Het Maritiem Museum Prins Hendrik verwierf deze Zuid-Hollandse hevelaak
(1914) inclusief de
originele inventaris. 1992
- ‘Scheepsmodellen’, in: R. Prud’homme van Reine (red), Ter Navolging. Maritieme kunst en curiosa uit de Kweekschool voor de
Zeevaart, 151-160, De Walburg Pers ISBN: 90 6011 820 0 Inhoud:
De collectie van de Kweekschool voor de Zeevaart te Amsterdam is in 1991
overgedragen aan het Nederlands Scheepvaartmuseum. Het artikel van
Dessens beschrijft de scheepsmodellen in deze collectie. 1992 -‘The Inhoud:
de congresbundel bevat alle lezingen van het eerste CEMHC, georganiseerd
door het Nederlands Scheepvaartmuseum te Amsterdam. Het congres was het
startschot voor deze
koepelorganisatie voor varend erfgoed in Europa. 1993
- ‘Scheepsmeting van Nederlandse binnenschepen 1894- Inhoud:
Beknopt overzicht van het meten van binnenvaartschepen, met uitleg over
hoe het archief van de
Scheepsmetingsdienst te gebruiken bij onderzoek. 1993 - Geschiedenis en restauratie van de haringlogger VL 92 Balder, met Floris Hin, De Walburg Pers ISBN:
90 6011 862 6 Inhoud:
Gedetailleerde beschrijving van de restauratie van een zeillogger uit
1912, met veel foto’s en tekeningen, alsmede een beschrijving van de
visserij met de vleet. Jaarboek 1993 van het Nederlands
Scheepvaartmuseum Amsterdam. 1995
- ‘European Inland Sailing Craft’ in: The merchant sailing ship
1650-1830, in: Robert Gardiner (ed), The
Heyday of Sail, 105-123, Conway Maritime Press London ISBN: 085177
562 4 Inhoud:
Bondig samenvattend overzicht van typen van zeilende en gejaagde
binnenschepen in Europa van voor het stoom- en motortijdperk. 1996
- Vinke & Co 1860-1985,
met G.J. van Dijk, De Alk ISBN:
90 6013 063 4 Inhoud:
Geschiedenis van het oorspronkelijke bevrachtingkantoor Vinke & Co
te Amsterdam, dat ook de N.V. Stoomvaart Maatschappij Oostzee, de N.V.
Stoomboot Maatschappij Hilligersberg, de N.V. Houtvaart en de N.V.
Maatschappij tot Exploitatie van Walvisvaart oprichtte. Met
schepenlijst. 1996
- ‘Transport’,
in: P. van Schaik (red), Turf uit
Amstelveen, een verveningsgeschiedenis, 109-118, Vereniging
Historisch Amstelveen, Amstelveense Historische Reeks no. 3 ISBN:
90 801745 4 48 Inhoud:
Begeleidende publicatie bij een tentoonstelling over turfgraven en
turftransport. 1997
- ‘Watersport voor de smalle beurs’ en ‘Van klinknagel tot
Picassokleedje’, in: Lucas Veeger, Inhoud:
Twee bijdragen over resp. de opkomst van de
kanosport in Nederland en over een ‘scenic’ scheepsmodel van
het s.s. Mark van de N.V. Houtvaart, het eerste Nederlandse
koopvaardijschip dat in de Tweede Wereldoorlog verloren ging. Jaarboek
1997 van het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam. 1998
– ‘Schepen in het klein.
Geschiedenis en typologie van het Nederlandse scheepsmodel’, met
Elisabeth Spits, De Walburg Pers ISBN: 90 5730 046 X Inhoud:
Overzicht van de vele soorten van scheepsmodellen en hun functies.
Jaarboek 1998 van het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam. 2002
- ‘Kleine vaartuigen deden meer dan alleen maar drijven’, in:
Reinder Reinders (ed), Kleine
houten vaartuigen. Inleidingen gehouden tijdens het achtste Glavimans
symposion, 39-44, Glavimans foundation (Groningen) Inhoud:
Scheepmakerijen in het Groene Hart van Holland in de 19de en
20ste eeuw. 2004 - De trekschuitdienst Leiden-Haarlem wordt geopend’ en ‘Politie pakt Volendamse kuilvissers aan’, in: Remmelt Daalder (red), Maritieme geschiedenis van Nederland, 47-49 en 137-139, De Walburg Pers ISBN:
90 5730 321 3 Inhoud:
Twee bijdragen over resp. trekvaarten
en trekschuitdiensten in Nederland en de Zuiderzeevisserij voor 1934.
Jaarboek 2004 van het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam. 2004
- ‘Jongens waren we, maar aardige jongens’, in: Inhoud:
Persoonlijke impressies van de auteur die de initiatiefnemer was van het
oprichten van een museumhaven voor varend erfgoed in Leiden. 2005 - ‘Samoreus’, in: Remmelt Daalder (red), Schepen van de Gouden Eeuw, 27-34, De Walburg Pers ISBN:
90 5730 373 6 Inhoud:
Bijdrage over een type binnenvaartschip dat tot in de 19de
eeuw in gebruik was in de Rijnvaart. Jaarboek 2005 van het Nederlands
Scheepvaartmuseum Amsterdam. 2005
- ‘Stuurmanskunst in de Nederlandse zeilende binnenvaart, 1890-1940’
In: Koersvast. Vijf eeuwen
navigatie op zee: een bundel opstellen aangeboden aan Inhoud:
Het artikel beschrijft navigatie en schipperskunst op de
Zuiderzee en Zeeuwse stromen. Brochure Met
Inhoud:
Begeleidende brochure bij de gelijknamige tentoonstelling over houten
scheepsmodellen in het
Maritiem Museum Prins Hendrik te Rotterdam. Met
Gera van Wijk, In Jugendstil
gevat. De scheepsbouw verbeeld door Ir. E. van Konijnenburg.
Rotterdam 1991 Inhoud:
Begeleidende brochure bij de gelijknamige tentoonstelling in het
Maritiem Museum Prins Hendrik te Rotterdam. |
ARTIKELEN
| In het verschiet: Henk werkt momenteel aan een artikel over Piet Adriaan de Rover (1903-1970), schrijver van protestants-christelijke kinderboeken en streekromans, o.a. over de binnenvaart. |
|
Westlanders
in bedrijf. Een onderzoek naar schepen en schippers, Deel 1: ‘Bakermat en afkomst’, in: Spiegel
der Zeilvaart, 5e jaargang nr. 6, december 1981, 22-26 Deel
2: ‘De bouw van de ijzeren en stalen westlander’, in: Spiegel der Zeilvaart, 6e jaargang nr. 1, februari 1982,
24-27 Deel 3: ‘Vaargebied en lading (1)’,
in: Spiegel der Zeilvaart, 6e
jaargang nr. 2, maart 1982, 14-19 Deel
4: ‘Vaargebied en lading (2)’, in: Spiegel
der Zeilvaart, 6e jaargang nr. 3, april 1982 Deel 5: ‘Werken met een
westlander’, in: Spiegel der
Zeilvaart, 6e jaargang nr. 5, juni 1982, 44-51 Deel 6: ‘Motorisering van de westlander’, in: Spiegel der Zeilvaart, 6e jaargang nr. 6, augustus 1982, 44-49 Inhoud: Serie artikelen over bouw en gebruik van een Zuid-Hollands scheepstype in de 19de en 20ste eeuw. ‘De
kagenaar AM 6029 N’ in: Spiegel
der Zeilvaart, 7e jaargang nr. 6, augustus 1983, 26-31 Inhoud:
Verslag van een onderzoek naar de geschiedenis van een klein
binnenvaartschip uit Zuid-Holland. ‘Scheepvaart
van Zoeterwoude. Beknopt overzicht van een verdwenen bedrijfstak, Deel Deel Inhoud:
Begeleidende publicatie bij een expositie van de Stichting
Oud-Zoeterwoude ‘De
laadroef. Roef-, dek- en paviljoenschepen’, in: Spiegel der Zeilvaart 8e jaargang
nr 9, 1984 Inhoud:
met bronnenmateriaal o.a. afkomstig van de scheepswerf Gebr. Boot te
Leiderdorp. Varen
voor de boeren. Regionale scheepvaart in zuidelijk Rijnland, Deel 1: ‘Polders, boeren, schepen’,
in: Spiegel der Zeilvaart, 9e
jaargang nr. 3, april 1985, 18-21 Deel
2: ‘De vletschouw’, in: Spiegel
der Zeilvaart, 9e jaargang nr. 4, mei 1985, 6-9 Deel 3: ‘Polders, boeren, schepen’,
in: Spiegel der Zeilvaart, 9e
jaargang nr. 6, augustus 1985, 10-15 Deel
4: ‘Schipperen (1)’, in: Spiegel
der Zeilvaart, 9e jaargang nr. 9, november 1985, 16-21 Deel
5: ‘Schipperen (2)’, in: Spiegel
der Zeilvaart, 10e jaargang nr. 2, maart 1986, 34-37 Serie artikelen over de schipperij en scheepmakerij in het poldergebied tussen Leiden en Alphen aan den Rijn (Groene Hart) in de 19de en 20ste eeuw. Vrachtschepen
van de Nederlandse binnenvaart 1880- Inhoud:
beknopt overzicht van scheepstypen in een themanummer van het TvZG ‘Schippersoorringetjes,
catalogus bij de gelijkname tentoonstelling in het Maritiem Museum Prins
Hendrik’. In: De Bokkepoot (orgaan
van de Landelijke Vereniging tot Behoud van het Varend
Bedrijfsvaartuig), maart 1989, nr. 78, 1-23 Inhoud:
In het artikel wordt afgerekend met de mythe dat schippers ringetjes in
de oren droegen als begrafenisverzekering. Scheepsmakerij-laswerf
Westhof bestaat tweehonderd jaar’, in: Spiegel
der Zeilvaart, 14e jaargang nr. 5, juni 1990, 8-11 Inhoud:
Geschiedenis van een voormalige traditionele
scheepmakerij, nauw verbonden met het boerenbedrijf in het Groene Hart
van Holland. Met
A. Kaashoek-van den Brink, ‘Van turfbok tot lemsteraak, 200 jaar
scheepswerf Stofberg, 1793-1993, in: Spiegel
der Zeilvaart 17e jaargang no.7, september 1993, 1-40 Inhoud:
Geschiedenis van de scheeps- en jachtwerf Stofberg, achtereenvolgens
gevestigd in Mijdrecht, Leimuiden en Enkhuizen. ‘Westlanders
gebouwd door scheepswerf Gebrs. Boot te Leiderdorp’, in: Spiegel der Zeilvaart 17de jaargang no.8 oktober 1993,
12-20 Inhoud:
Overzicht m.b.v. bestekken en bouwtekeningen, die zich bevinden in het
Maritiem Museum Rotterdam. ‘Het
zeilschip Heiltje 1895-1995 Deel
Deel
Inhoud:
Beschrijving van de geschiedenis van een hagenaar en de schippersfamilie
Hendriks uit Dodewaard. Het betreft het schip
van de auteur. Een
levensbeschrijving van een Drent, herinneringen van Dirk Naber,
turfschipper uit Hoogeveen’. Aflevering
1 in: De Bokkepoot, maart
2003, nr.158, 14-19. Aflevering
2, in: De Bokkepoot, juli
2003, nr. 159, 14-19. Aflevering
3, in: De Bokkepoot, september
2003, nr. 160, 14-18. Aflevering
4, in: De Bokkepoot, december
2003, nr. 161, 14-18. Aflevering
5, in: De Bokkepoot, maart
2004, nr. 163, 16-22. Aflevering
6, in: De Bokkepoot, juni
2004, nr. 164, 16-22. Aflevering
7, in: De Bokkepoot, september
2004, nr. 165, 16-20. Inhoud:
publicatie van de handgeschreven memoires van een zeilschipper uit
Hoogeveen die de overgang meemaakt van de eigenhandelsvaart naar de
wilde vaart. ‘Veiligheid
voor alles? Varend erfgoed tussen wal en schip’ in: Monumenten, 29ste jaargang, nr. 1-2, januari-februari
2008, 28-31. Inhoud:
Kritisch artikel over de invoering van de
nieuwe Binnenvaartwet 2007 en de gevolgen voor het varend
erfgoed. |