haven

TON F.J. PRONKER

Geboren: 1925 in Haarlem

Functie: schrijver

Curriculum Vitae

Tijdens zijn HBS-B opleiding maakte Pronker zich de volledige stof voor de stuurmansopleiding eigen en verdiepte zich autodidactisch in scheepsbouwkunde en scheepswerktuigkunde.
Bij de Stoomvaart Maatschappij ´Nederland´ te Amsterdam leerde hij het rederijbedrijf. Hij verdiepte zich o.a. ook in zee- en vervoerrecht. In opdracht van de directie van de Maatschappij publiceerde hij 1950 het boek Charters, leidraad voor Gezagvoerders en Scheepsagenten.
Tot 1961 werkte hij bij Vinke & Co. Amsterdam, toen de grootste Nederlandsche trampvaartreederij en o.a. de directie voerende van de Nederlandsche Maatschappij voor de Walvischvaart, waar hij betrokken was bij het management en de bevrachting van schepen. Van 1961 tot 1981 was hij als hoofd Inkoop-Vervoerdiensten verantwoordelijk voor de aan- en afvoer van het grootste goederenpakket dat de Nederlandse industrie op de vervoermarkt bracht. In die hoedanigheid was hij lid van verscheidene nationale en internationale organisaties die zich met de ontwikkeling van de Europeese en internationale vervoerpolitiek bezighielden; als vice-voorzitter van de Nederlandse Raad van Zeeverladers was hij medeoprichter van de European Shippers Councils.
Na zich in 1981 uit het bedrijfsleven te hebben teruggetrokken heeft hij zich op Vlieland (zijn woonplaats) o.a. als voorzitter van de Cultuur-Historische Vereniging ingezet voor de oude eilander cultuur. Met zijn maritiem-historische studies onderhoudt hij op dat terrein contacten in binnen- en buitenland.
Van jongs af heeft Pronker gezeild; eerst op binnen en kustwateren, later op zee. Met zijn huidige schip Kaap Bol IV bezeilde hij alle Europese kusten van Spitsbergen tot Gibraltar en in 1985-´88 single-handed om de wereld.

BOEKEN

NIEUW  --- NIEUW   ---  NIEUW

 

Het model van het fregat Geelvinck 1696-2001 

Gebouwd door Kapt. J. Horjus en de exploratie van de Westkust van Nieuw-Holland door de Vlielander schipper Willem de Vlamingh 1640-1698

Kapitein Horjus bouwde dit model voor het Vlielander Museum Tromp´s Huys in de jaren 1994-2000. Hij volgde daarbij op unieke wijze dezelfde bouwmethode als waarmede onze 17de eeuwse scheepsbouwers die schepen in werkelijkheid bouwden. Aan de hand van de 60, gedurende de bouw gemaakte foto´s heeft Pronker het gehele bouwproces beschreven en daarbij tal van details laten zien die in het voltooide model verborgen blijven.  

 

ISBN 978 90 7088 681 3

 

 

Het Barkschip Amicitia

Pronker begon het boek als een biografie van zijn Vlielander grootvader kapitein T. Pronker die bij zijn overlijden in 1949 de laatst overlevende was de de Nederlandsche Kapiteins ter Groote Zeilvaart. Het is ook een biografie geworden van de bark Amicitia, zowel in technische zin als wat betreft alle reizen die het schip van 1885 tot 1903 maakte. Tevens opgenomen is een transcriptie van de dagboeken van een derde stuurman die er enige jaren op voer. Ook meer aspecten van de laatste 25 jaar van de groote zeilvaart komen aan bod en alle na 1885 nog gebouwde zeilschepen.                 

 

  ISBN 90 6801 626 1

 

 

Andere boeken:
1950 - Charters, Leidraad voor Gezagvoerders en Scheepsagenten

Deze lijnvaart reederij, destijds de pruimus inter paris van de Nederlandsche koopvaardijvloot, werd in de na-oorlogse jaren geconfronteerd met de verplichting (ook die van bevriende reederijen) onder charter bij de Nederlandsche regering voeren voor het vervoer van burgers en militairen naar/van Nederlandsch Indië. het boek was nodig om dat in de lijnvaart kapiteins en agentenkantoren niet genoeg ervaring met charterparty´s hadden. Ook andere reederijen waar de S.M.N. belangen in had, kregen het boek ter beschikking.

2006 - Jan Jacob Slauerhoff, Vlielander, Dichter-Schrijver-Scheepsarts

Speciale uitgave van Tien Eeuwen Eylandt Flielandt (orgaan van de Cultuur Historische Vereniging Eylandt Flielandt) bij Slauerhoff´s 70ste sterfdag. Slauerhoff was een zoon van zijn grootvader´s lievelingszuster Cornelia Pronker en hij komt ook voor in bovengenoemd boek Het Barkschip Amicitia. In deze korte biografie heeft Pronker speciaal aandacht besteed aan de zeevarende afkomst van de dichter-schrijver, de invloed daarvan op zijn literaire werk en zijn relatie met de zee en de schepen waarop hij voer. ISBN 90 808384 3 8
2006 - Wandelen met Slauerhoff op Vlieland 

Uitgave van de VVV Vlieland. Hierin komen in mindere mate de maritieme aspecten van Slauerhoff's leven en werk als dichter-schrijver-scheepsarts aan de orde. ISBN 90 232424 9 1

 

Co-producties
1970 - Vlieland, Van Hors tot Horn met H.M. van Eck

Zijn mede-auteur schreef de hoofdstukken over flora en fauna. Pronker beschreef de geschiedenis van het eiland: o.a. van het Zeegat van Het Vlie en de betekenis daarvan in de zeilvaarttijd als ook de zeevarende gemeenschap die het eiland ooit was.  
1976 - In Waddenzee, Natuurgebied van Nederland, Duitsland en Denemarken, het hoofdstuk: Havens en industrie in het Waddengebied. Een uitgave van de Landelijke Vereniging toyt Behoud van de Waddenzee en van Natuurmonumenten.
2002 - Het Fregatschip Adriana en de Zeemansloopbaan van kapitein Gerrit Bruijn met A. Belder. 

Hierin beschreef Pronker de levensloop van de Adriana en de zeemansloopbaan van de even- eens met zijn familie verbonden Vlielander kapitein G. Bruijn. A. Belder vulde dat aan met zijn kennis betreffende de Alblasserdammer werf en reeder van de Adriana. ISBN 90 76496 13 7

 

 

 

In het verschiet:

- Verslag van zijn single-handed zeilreis om de wereld in 1985-´88.
Het verslag zal niet alleen de zeilreis met al zijn nautische aspecten behandelen, maar ook de exploratie van landen en eilanden, maar ook ontmoetingen met andere culturen. Daarnaast kruist Pronker herhaaldelijk het kielzog van ontdekkingsreizigers, schrijvers en dichters. De bewerking van circa 1000 pagina´s tekst en de verwerking van duizenden foto´s zal nog een paar jaar in beslag nemen.

ARTIKELEN

1988 - De Klaringsdienst van de familie Snooij
In het Vlieland Magazine van december verscheen een interview met mevrouw Petronella Snooij en Pronker schrijft daarin het gedeelte dat handelt over de geschiedenis van de in de 19e eeuw door zijn overgrootvader Barend Snooij als Aannemer van de Klaringsdienst met vier schepen in de Zeegaten van Het Vlie en Het Marsdiep, onder contract met het Rijk, verrichte douanediensten. Barend Snooij was daarnaast voorzitter van de Reddingscommissie, schipper van de reddingboot, voorzitter van de Zeevaartschool en vertegenwoordiger

van rederijen van gestrande schepen.
1991 - In het kielzog van Willem Barentsz en ten anker bij de Harlinger Traankokerij op Spitsbergen
Verslag in de Harlinger Courant van 25 januari 1991 over zijn reis met Kaap Bol IV naar en rond Spitsbergen in 1990. 
1991 - Spitsbergen-Reise 1990. Auf den Spuren der nierländischen Vorfahren in ´Trans Ocean´ van april.
1993 - Vlielander Burgemeestersketen; Persoonlijk geschenk van Prins Hendrik aan Burgemeester Jacob Molenaar. Daarin beschrijft Pronker de loopbaan (18980-1899) van zijn grootvader Jacob Molenaar als gezaghebber bij de Gouvernements Marine in Nederlandsch Indië. Van 1901 tot 1917 was hij burgemeester van Vlieland. Als voorzitter van de Reddingscommissie en van de Zeevaartschool kreeg hij een persoonlijke band met Prins Hendrik.
2001 - Jan Slauerhoff´s laatste thuisreis September - October 1935. Een reconstructie van Slauerhoff´s laatste reis ter zee met het s.s. Springfontein langs de Oost-Afrikaansche kust, Blauwe Wimpel van mei.
2004
- De laatste Kaap Hoorn reizen van schepen van de Nederlandsche Groote Zeilvaart, in de Blauwe Wimpel van februari en april met de reisoverzichten van de zes laatste Nederlandse zeilschepen rond Kaap Hoorn tussen 1908 en 1911. Ook een vergelijking tussen de toenmalige en hedendaagse Kaap Hoornreizen van vierkant getuigde schepen.
2006 - De laatste kapiteins op de kaap Hoornvaart van de Nederlandsche Groote Zeilvaart kwamen allen van de vier Friese Eilanden. Drie van hen waren Vlielanders. Geïllustreerd in Tien Eeuwen Eylandt Flielandt (Tijdschrift van de Cultuur Historische Vereniging Eylandt Flielandt) van december. Ook gepubliceerd in het Kaap Hoorn Journaal van de Stichting Nederlandse Kaap Hoornvaarders.
2007 - Vlielander reddingboot betrokken bij de redding van de bemanning van de Pruisische
bark Die Braut op 23 November 1867. Geïllustreerd in Tien Eeuwen Eylandt Flielandt van september. Reconstructie van een redding waaraan zijn overgrootvader Feije Pronker deelnam, aan de hand van een verslag van de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding Maatschappij en van een schilderij dat deze redding verbeeldt.
In de periode 1991 - 2007 schreef Pronker nog tientallen andere artikelen met een maritieme insteek